Groźba karalna i art. 190 KK – Adwokat wyjaśnia: co grozi za groźby karalne i jak je udowodnić?

Wstęp Emocje, krzyk, chwila zapomnienia. W kłótniach padają różne słowa, których potem żałujemy. Czasem jednak granica zostaje przekroczona i to, co miało być “tylko straszeniem”, staje się poważnym problemem prawnym. Jako adwokat regularnie przyjmuję w kancelarii osoby, które boją się o swoje życie z powodu słów usłyszanych od sąsiada czy byłego partnera, ale też takie, które w nerwach powiedziały za dużo i teraz grozi im przestępstwo.

W tym artykule, napisanym z perspektywy praktyka, wyjaśnię Państwu, czym dokładnie jest groźba karalna, co na ten temat mówi art 190 Kodeksu karnego i jak w praktyce wygląda postępowanie sądowe.

Czym jest przestępstwo groźby karalnej? (Art. 190 KK)

Zacznijmy od podstaw. Nie każde niemiłe słowo czy zapowiedź kłopotów to od razu kryminał. Zgodnie z art. 190 Kodeksu karnego, przestępstwo groźby karalnej zachodzi wtedy, gdy ktoś grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby najbliższej (np. dziecka czy małżonka).

Aby czyn był karalny, muszą zostać spełnione konkretne warunki. Kluczowa jest tu obawa. Jeśli sprawca grozi, że “zrobi ci krzywdę”, a Ty realnie czujesz strach i wierzysz, że ta zapowiedź może zostać spełniona – wtedy mamy do czynienia z przestępstwem.

Warto odróżnić to od innych sytuacji. Jeśli szef mówi: “zwolnię cię dyscyplinarnie”, jest to nieprzyjemne, ale to nie groźba karalna w rozumieniu art. 190 k.k, ponieważ zwolnienie z pracy (nawet niesłuszne) nie jest przestępstwem. Ale jeśli ktoś mówi: “połamię ci nogi” – to już jest zapowiedź popełnienia przestępstwa uszkodzenia ciała.

Groźba bezprawna a karalna

W prawie spotkacie się Państwo z terminem pojęcie groźby bezprawnej. Jest to szersza kategoria, która obejmuje zarówno groźby karalne, jak i szantaż (groźbę spowodowania postępowania karnego). Jednak to właśnie art. 190 kk jest tym przepisem, z którego najczęściej sprawca jest rozliczany przed sądem za agresję słowną.

Kiedy strach jest “uzasadniony”? Subiektywne odczucia a prawo

To najtrudniejszy element do oceny dla laika. Żeby skazać sprawcę, groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę. Co to znaczy “uzasadnioną”?

Sąd bada sytuację obiektywnie. Jeśli pijany, ledwo stojący na nogach człowiek krzyczy do postawnego ochroniarza “zabiję cię”, a ochroniarz się z tego śmieje – nie ma przestępstwa, bo nie ma realnego strachu. Brak jest uzasadnionej obawy. Sytuacja wygląda inaczej, gdy zachowanie sprawcy jest agresywne, ma on np. nóż w ręku lub jest znany z wcześniejszej przemocy. Wtedy poczucie zagrożenia ofiary jest jak najbardziej racjonalne. Groźba wzbudza strach, który paraliżuje codzienne funkcjonowanie – i to właśnie chroni prawo.

Jak sprawcy wyrażają groźby? Przykłady z życia

W dobie technologii sposób wyrażania groźby karalnej ewoluował. Dziś rzadziej słyszymy groźby w twarz, a częściej czytamy je na ekranie telefonu. Przykłady gróźb karalnych, z jakimi trafiają do mnie Klienci, to m.in.:

• Wiadomości SMS/Messenger o treści: “Nie dożyjesz jutra”.

• Telefony z zapowiedziami: “Spalę ci dom” (groźba zniszczenia mienia).

• Gesty – np. wymowne przejechanie palcem po gardle w kierunku ofiary.

Niezależnie od formy, jeśli adresat groźby traktuje ją poważnie, groźba karalna jest przestępstwem.

Mam dowody, że ktoś mi grozi – co robić?

Specyfiką tego czynu jest to, że przestępstwo groźby karalnej jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. To bardzo ważne: policja i prokuratura nie zajmą się sprawą “z automatu”, jeśli sami nie zgłosicie problemu.

Procedura wygląda następująco:

1. Zgłoszenie gróźb na policji.

2. Złożenie formalnego wniosku pokrzywdzonego o ściganie (to kluczowy dokument).

3. Dopiero wtedy postępowanie zaczyna toczyć się z urzędu.

Tutaj nieoceniona jest kancelaria adwokacka. Pomagamy Klientom sformułować wniosek tak, by organy ścigania nie miały wątpliwości co do powagi sytuacji.

Co grozi za groźby karalne? Sankcje karne

Przejdźmy do konkretów, o które najczęściej pytają osoby oskarżone: co grozi za groźby karalne? Zgodnie z art. 190 § 1 kodeksu karnego, kto grozi innej osobie (…), podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności (prace społeczne) albo pozbawienia wolności do lat 3.

Sąd dobiera karę indywidualnie.

• Grzywna to najczęstszy wyrok w sprawach “pyskówek”.

• Kara pozbawienia wolności jest orzekana, gdy sprawa jest drastyczna lub sprawca był już karany.

• W niektórych przypadkach możliwe jest też warunkowe umorzenie postępowania (okres próby).

Warto pamiętać, że przestępstwo z art 190 kk to występek, a nie wykroczenie, więc wyrok skazujący “brudzi” kartotekę karną, co może zamknąć drogę do wielu zawodów.

Jak udowodnić groźby w sądzie?

W sądzie liczą się fakty, nie tylko słowa. Aby udowodnić winę, musimy przedstawić twarde dowody. Jako adwokat zawsze radzę:

1. Nie kasuj wiadomości! SMS-y, e-maile, nagrania na poczcie głosowej to najlepszy materiał dowodowy.

2. Rób zrzuty ekranu. Sprawca może usunąć wiadomość z komunikatora, screen zostaje.

3. Wskaż świadków. Sąsiedzi, którzy słyszeli awanturę, są na wagę złota.

Trzeba wykazać dwie rzeczy: że groźba padła i że wywołała uzasadnioną obawę jej spełnienia.

Kancelaria Adwokacka Burtowy.pl – Twoje wsparcie

Sprawy o groźby karalne są emocjonalnie wyczerpujące. Pokrzywdzony boi się o swoje bezpieczeństwo, a osoba oskarżona boi się wyroku. W obu przypadkach chłodne spojrzenie prawnika jest niezbędne.

Moja kancelaria oferuje pomoc na każdym etapie:

• Jeśli jesteś ofiarą: pomogę złożyć zawiadomienie i będę Cię reprezentować w sądzie, abyś nie musiał sam stawiać czoła sprawcy.

• Jeśli postawiono Ci zarzuty: przeanalizuję, czy Twoje słowa faktycznie wypełniły znamiona przestępstwa. Często okazuje się, że była to kłótnia, a nie groźba karalna, co pozwala walczyć o uniewinnienie lub odstąpienie od wymierzenia kary.

Pamiętaj, że odpowiedzialność karna to poważna sprawa. Jeśli masz problem z art. 190 kk, nie czekaj.